Hjónaband á Íslandi (2026)
Um þessa grein
Byggt á lögum frá Alþingi, reglugerðum og opinberum leiðbeiningum. Skrifað á einföldu máli til almenns skilnings — þetta er fræðsluefni, ekki lögfræðiráðgjöf. Ritstjórnarreglur okkar
Í hverju felst þessi réttur?
Hjúskaparlög Íslands eru kynhlutlaus — hjónaband samkynhneigðra hefur verið löglegt síðan í júní 2010.
- Lágmarksaldur: 18 ár — engar undantekningar.
- Krafa um einkvæni: Þú getur ekki gifst meðan þú ert þegar í hjúskap.
- Bönnuð hjónabönd: Náskyldir blóðættingjar (reglur um skyldleika gilda).
Tvær gerðir vígslu:
- Borgaraleg vígsla: Framkvæmd af sýslumönnum og löglærðum fulltrúum þeirra.
- Trúarleg vígsla: Framkvæmd af prestum Þjóðkirkjunnar, prestum skráðra trúfélaga eða forystumönnum skráðra lífsskoðunarfélaga — allir verða að hafa vottun frá sýslumanni.
Skráð sambúð (sambúðarfélag) hefur einnig lagalega viðurkenningu varðandi eignir, forsjá og önnur fjölskyldulagaleg atriði.
Hvenær á það við?
- Þú vilt ganga í hjónaband á Íslandi.
- Báðir aðilar verða að vera að minnsta kosti 18 ára.
Hvað á að gera ef þú vilt ganga í hjónaband á Íslandi
- Sækja um könnun á hjúskaparskilyrðum hjá sýslumanni.
- Leggja fram nauðsynleg gögn: skilríki, sönnun þess að þú sért ekki þegar í hjúskap og fæðingarvottorð.
- Velja á milli borgaralegrar eða trúarlegrar vígslu.
Hvað áttu EKKI að gera?
- Ekki giftast meðan þú ert þegar í hjúskap — tvíkvæni er bannað.
- Ekki sleppa ferli sýslumanns — vígsla án viðeigandi heimildar er ef til vill ekki löglega gild.
Um Fjölskyldulög
Hjónaband og skilnaður á Íslandi heyra undir Hjúskaparlög (Lög nr. 31/1993) — lágmarksaldur 18 ár, kynhlutlaus síðan 2010. Skilnaður er hægt að veita strax með gagnkvæmu samþykki eða eftir 6 mánaða aðskilnað, í gegnum Sýslumann. Forsjá, faðerni og meðlag fylgja Barnalögum (Lög nr. 76/2003) — sameiginleg forsjá er sjálfgefin og viðmiðið er besta barnsins. Heimilisofbeldi er fjallað um í Almennum hegningarlögum (Lög nr. 19/1940) og Lögum um nálgunarbann (Lög nr. 85/2011). Erfðir fylgja Lögum nr. 8/1962 með skylduarfshluta.
Algengar spurningar
Er hjónaband samkynhneigðra löglegt á Íslandi?
Já. Hjúskaparlög Íslands hafa verið kynhlutlaus síðan í júní 2010 — samkynhneigð pör hafa sömu rétt til að ganga í hjónaband og gagnkynhneigð pör samkvæmt Hjúskaparlögum (Lög nr. 31/1993). Bæði borgaraleg vígsla framkvæmd af sýslumönnum og trúarleg vígsla af vottuðum prestum hafa jafnt lagalegt vægi.
Hver er lágmarksaldur til hjónabands á Íslandi?
18 ár, án undantekninga. Báðir aðilar verða að vera að minnsta kosti 18 ára. Þú getur heldur ekki gifst meðan þú ert þegar í hjúskap — tvíkvæni er bannað. Hjónabönd milli náskyldra blóðættingja eru bönnuð samkvæmt reglum um skyldleika. Skráð sambúð (sambúðarfélag) hefur einnig lagalega viðurkenningu varðandi eignir, forsjá og önnur fjölskyldulagaleg atriði.
Hvernig gengur maður í hjónaband á Íslandi?
Sækja um könnun á hjúskaparskilyrðum hjá sýslumanni. Leggja fram skilríki, sönnun þess að þú sért ekki þegar í hjúskap og fæðingarvottorð. Velja síðan borgaralega vígslu (framkvæmd af sýslumönnum) eða trúarlega vígslu (framkvæmd af vottuðum prestum Þjóðkirkjunnar, skráðs trúfélags eða skráðs lífsskoðunarfélags).
What is the hjónaband right in Ísland?
Hjúskaparlög Íslands eru kynhlutlaus — hjónaband samkynhneigðra hefur verið löglegt síðan í júní 2010.Lágmarksaldur: 18 ár — engar undantekningar.Krafa um einkvæni: Þú getur ekki gifst meðan þú ert þegar í hjúskap.Bönnuð hjónabönd: Náskyldir blóðættingjar (reglur um skyldleika gilda).Tvær gerðir vígslu:Borgaraleg vígsla: Framkvæmd af sýslumönnum og löglærðum fulltrúum þeirra.Trúarleg vígsla: Framkvæmd af prestum Þjóðkirkjunnar, prestum skráðra trúfélaga eða forystumönnum skráðra lífsskoðunarfélaga — allir verða að hafa vottun frá sýslumanni.Skráð sambúð (sambúðarfélag) hefur einnig lagalega...
Hvenær á það við — hjónaband?
Þú vilt ganga í hjónaband á Íslandi.Báðir aðilar verða að vera að minnsta kosti 18 ára.
Hvað á ég að gera til að ganga löglega í hjónaband á Íslandi?
Sækja um könnun á hjúskaparskilyrðum hjá sýslumanni.Leggja fram nauðsynleg gögn: skilríki, sönnun þess að þú sért ekki þegar í hjúskap og fæðingarvottorð.Velja á milli borgaralegrar eða trúarlegrar vígslu.
Hvað áttu EKKI að gera — hjónaband?
Ekki giftast meðan þú ert þegar í hjúskap — tvíkvæni er bannað.Ekki sleppa ferli sýslumanns — vígsla án viðeigandi heimildar er ef til vill ekki löglega gild.