Þekktu réttindi þín — Ísland

Réttindi þín á Íslandi, á einföldu máli — með lögunum að baki og skýrum næstu skrefum.

Skoðaðu réttindi þín Information Directory →

Hvað er í gangi hjá þér?

Vinnuveitandinn greiðir ekki lágmarkslaunRéttindi launafólks Mér var sagt upp á óréttmætan háttRéttindi launafólks Ég þarf að taka fæðingarorlofRéttindi launafólks Ég varð fyrir mismunun í vinnunniRéttindi launafólks Vinnustaðurinn minn er óöruggurRéttindi launafólks Ég vil ganga í stéttarfélagRéttindi launafólks Ég vil tilkynna misferli á vinnustaðRéttindi launafólks Ég vinn of langan vinnutímaRéttindi launafólks

Að skilja réttarkerfi Íslands

Ísland er þingbundið lýðveldi með norrænt einkaréttarkerfi. Alþingi setur öll lög — meðal helstu laga sem þú kynnist eru almenn hegningarlög, húsaleigulög, lög um aðbúnað og hollustuhætti á vinnustöðum, lög um tekjuskatt og lög um jafna stöðu. Flestir launþegar eru í stéttarfélagi, og laun þín og kjör byggjast oftast á kjarasamningi frekar en einstökum lögum.

Ísland er ekki í ESB en er á EES-svæðinu — því gilda reglur innri markaðarins: frjáls för launafólks, GDPR, neytendavernd og samkeppni. Schengen-reglur ná yfir ferðalög og landamæri. Í vinnudeilum skaltu fyrst leita til stéttarfélagsins þíns, síðan héraðsdóms eða gerðardóms samkvæmt kjarasamningi þínum.

Skoða eftir flokkum

Réttindi launafólks

Laun samkvæmt kjarasamningum, vinnutími, fæðingarorlof, vinnuvernd, ólögmæt uppsögn, mismunun, réttindi stéttarfélaga og vernd uppljóstrara samkvæmt íslenskum lögum.

Samskipti við lögreglu

Þagnarréttur, réttur til verjanda, réttindi við handtöku, leit og haldlagning, kvartanir um lögreglu, eftirlit og réttur til túlks samkvæmt íslenskum landslögum.

Húsnæðisréttindi

Vernd leigjenda, leiguhækkanir, tryggingarfé, útburðarreglur, kröfur um íbúðarhæfni, framleiga, kvartanir um húsnæði og mismunun samkvæmt íslenskum landslögum.

Skattaréttindi

Tekjuskattur, persónuafsláttur, virðisaukaskattur, fjármagnstekjuskattur, kærur, skattrannsóknir, greiðsluáætlanir og tryggingagjald samkvæmt íslenskum landslögum.

Fjölskyldulög

Hjónaband, skilnaður, forsjá barna, meðlag, vernd gegn heimilisofbeldi, ættleiðing, erfðir og foreldraskyldur samkvæmt íslenskum landslögum.

Neytendaréttindi

Vöruábyrgðir, afturköllunarréttur í fjarsölu, óréttmætir viðskiptahættir, innheimta skulda, fjármálavernd, vöruöryggi, gagnsæi verðlagningar og kvartanir samkvæmt íslenskum landslögum.

Réttindi innflytjenda

Atvinnuleyfi, dvalarleyfi, hæli, fjölskyldusameining, vernd gegn brottvísun, EES/Norðurlandabúar, ríkisborgararéttur og varðhaldsréttindi samkvæmt íslenskum landslögum.

Heilbrigðisréttindi

Almenn heilbrigðisþjónusta, sjúklingaréttindi, bráðaþjónusta, lyfjakostnaður, geðheilbrigði, tannlækningar og kvartanir samkvæmt íslenskum landslögum.

Innflytjendaleiðir

Vegabréfsáritanir, atvinnuleyfi, ótímabundin búseta, ríkisborgararéttur, gjöld og afgreiðslutími fyrir innflutning til Íslands.

Svindl, svik og endurheimt fjár

Eftir svik á Íslandi: tilkynntu til Lögreglunnar, krefstu endurgreiðslu samkvæmt lögum um greiðsluþjónustu (innleiðingu PSD2) og vísaðu málinu gjaldfrjálst til Úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki ef bankinn neitar.

Persónuvernd og stafræn réttindi

Ísland (EES) starfar eftir reglum sem jafngilda GDPR samkvæmt lögum nr. 90/2018. Persónuvernd hefur eftirlit. Almenn hegningarlög §229 gera birtingu kynferðislegs myndefnis án samþykkis refsiverða.

Hvernig það virkar

Finndu aðstæður þínar

Skoðaðu flokka eða leitaðu að því vandamáli sem þú stendur frammi fyrir — vinnu, húsnæði, samskipti við lögreglu, skatta og fleira.

Skildu réttindi þín

Lestu skýrt yfirlit yfir réttindi þín samkvæmt íslenskum lögum — byggt á lögum Alþingis og opinberum leiðbeiningum.

Gríptu til aðgerða

Fáðu skýr næstu skref: hvað þú átt að segja, hvað þú átt að leggja fram, við hvern þú átt að hafa samband og hvar þú finnur lögfræðiaðstoð ef þú þarft hana.