Vöruöryggi á Íslandi (2026)
Um þessa grein
Byggt á lögum frá Alþingi, reglugerðum og opinberum leiðbeiningum. Skrifað á einföldu máli til almenns skilnings — þetta er fræðsluefni, ekki lögfræðiráðgjöf. Ritstjórnarreglur okkar
Í hverju felst þessi réttur?
Sem aðili að EES beitir Ísland kröfum ESB um vöruöryggi og skaðsemisábyrgð:
Vöruöryggi (Lög nr. 134/1995):
- Neytendastofa er markaðseftirlitsaðilinn — hún getur fyrirskipað afturköllun eða innköllun hættulegra vara.
- Ísland tekur þátt í RAPEX/Safety Gate hraðviðvörunarkerfi ESB fyrir hættulegar vörur sem ekki eru matvæli.
Skaðsemisábyrgð (Lög nr. 25/1991):
- Hlutlæg ábyrgð: Framleiðendur, innflytjendur og dreifingaraðilar bera ábyrgð á gölluðum vörum án þess að sönnur þurfi um saknæmi.
- Fyrning: 3 ár frá því að tjónið varð kunnugt, eða 10 ár frá dreifingu.
- Ekki er hægt að afsala ábyrgðarréttindum með samningi fyrirfram.
Hvenær á það við?
- Vara sem þú keyptir olli líkamstjóni eða eignatjóni.
- Þú telur að vara á markaði sé óörugg eða gölluð.
Hvað skal gera ef vara veldur þér tjóni eða er innkölluð á Íslandi
- Tilkynntu óöruggar vörur til Neytendastofu.
- Ef þú hefur orðið fyrir tjóni, ráðfærðu þig við lögmann um skaðsemiskröfu samkvæmt lögum nr. 25/1991.
- Geymdu gölluðu vöruna og öll gögn sem sönnunargögn.
Hvað áttu EKKI að gera?
- Ekki halda áfram að nota vöru sem þú telur hættulega — hættu að nota hana og tilkynntu hana.
- Ekki farga vörunni áður en þú leggur fram kröfu.
Um Neytendaréttindi
Ef vara sem þú kaupir á Íslandi er gölluð, veita lög um neytendakaup (Lög nr. 48/2003) þér tveggja ára kvörtunarfrest (5 ár fyrir vörur með lengri endingartíma) — gallar sem koma fram á fyrstu 6 mánuðunum eru taldir hafa verið til staðar við sölu. Kaup á netinu, í síma eða við dyrnar veita 14 daga afturköllunarrétt samkvæmt lögum um neytendasamninga (Lög nr. 16/2016). Villandi auglýsingar og föld gjöld eru bönnuð samkvæmt lögum nr. 57/2005, sem Neytendastofa framfylgir. Óleyst deilumál fara til Kærunefndar vöru- og þjónustukaupa; kvartanir vegna banka og fjármála fara til Seðlabanka Íslands.
Algengar spurningar
Hverjum get ég tilkynnt hættulega vöru á Íslandi?
Tilkynntu óöruggar vörur til Neytendastofu, íslenskrar neytendaverndarstofnunar. Sem aðili að EES tekur Ísland þátt í RAPEX / Safety Gate hraðviðvörunarkerfi ESB, og Neytendastofa getur fyrirskipað afturköllun eða innköllun hættulegra vara samkvæmt lögum nr. 134/1995.
Þarf ég að sanna sök framleiðanda til að krefjast bóta á Íslandi?
Nei. Skaðsemisábyrgð á Íslandi samkvæmt lögum nr. 25/1991 er hlutlæg: framleiðendur, innflytjendur og dreifingaraðilar bera ábyrgð á gölluðum vörum án þess að sönnur þurfi um saknæmi. Þú þarft að sýna fram á að varan hafi verið gölluð og hafi valdið líkamstjóni eða eignatjóni þínu.
Hversu langan tíma hef ég til að leggja fram skaðsemiskröfu á Íslandi?
3 ár frá því að tjónið varð kunnugt, eða 10 ár frá því að varan var dreifð — það sem fyrr kemur. Ekki er hægt að afsala ábyrgðarréttindum með samningi fyrirfram. Geymdu gölluðu vöruna og öll gögn sem sönnunargögn þar til krafan hefur verið afgreidd.
What is the vöruöryggi og skaðsemisábyrgð right in Ísland?
Sem aðili að EES beitir Ísland kröfum ESB um vöruöryggi og skaðsemisábyrgð:Vöruöryggi (Lög nr. 134/1995):Neytendastofa er markaðseftirlitsaðilinn — hún getur fyrirskipað afturköllun eða innköllun hættulegra vara.Ísland tekur þátt í RAPEX/Safety Gate hraðviðvörunarkerfi ESB fyrir hættulegar vörur sem ekki eru matvæli.Skaðsemisábyrgð (Lög nr. 25/1991):Hlutlæg ábyrgð: Framleiðendur, innflytjendur og dreifingaraðilar bera ábyrgð á gölluðum vörum án þess að sönnur þurfi um saknæmi.Fyrning: 3 ár frá því að tjónið varð kunnugt, eða 10 ár frá dreifingu.Ekki er hægt að afsala ábyrgðarréttindum með...
Hvenær á það við — vöruöryggi og skaðsemisábyrgð?
Vara sem þú keyptir olli líkamstjóni eða eignatjóni.Þú telur að vara á markaði sé óörugg eða gölluð.
Hvað á ég að gera ef vara sem ég keypti á Íslandi olli mér tjóni eða hefur verið innkölluð sem hættuleg?
Tilkynntu óöruggar vörur til Neytendastofu.Ef þú hefur orðið fyrir tjóni, ráðfærðu þig við lögmann um skaðsemiskröfu samkvæmt lögum nr. 25/1991.Geymdu gölluðu vöruna og öll gögn sem sönnunargögn.
Hvað áttu EKKI að gera — vöruöryggi og skaðsemisábyrgð?
Ekki halda áfram að nota vöru sem þú telur hættulega — hættu að nota hana og tilkynntu hana.Ekki farga vörunni áður en þú leggur fram kröfu.