Vernd gegn brottvísun á Íslandi (2026)
Um þessa grein
Byggt á lögum frá Alþingi, reglugerðum og opinberum leiðbeiningum. Skrifað á einföldu máli til almenns skilnings — þetta er fræðsluefni, ekki lögfræðiráðgjöf. Ritstjórnarreglur okkar
Í hverju felst þessi réttur?
Íslensk lög veita vernd gegn handahófskenndri brottvísun:
- Non-refoulement: Þú verður ekki sendur til baka til lands þar sem þú stendur frammi fyrir dauðarefsingu, pyndingum, ómannlegri meðferð eða alvarlegum skaða vegna vopnaðra átaka.
- Endurkomubann: Lágmark 2 ár; getur verið ævilangt eftir aðstæðum.
Áfrýjunarréttur:
- 15 daga frestur frá tilkynningu um brottvísunarákvörðun.
- Áfrýjanir fara til Kærunefndar útlendingamála.
- Sjálfvirk frestandi áhrif (brottvísun stöðvuð á meðan áfrýjun stendur) fyrir: handhafa dvalarleyfis/ótímabundins dvalarleyfis, skráða EES/EFTA-borgara og norræna ríkisborgara sem hafa búið 3+ mánuði.
- Frí lögfræðiráðgjöf er skipuð af yfirvöldum.
Hagsmunir barna fá sérstaka athygli í ákvörðunum um brottvísun.
Hvenær á það við?
- Þú hefur fengið fyrirskipun um brottvísun eða frávísun frá íslenskum yfirvöldum.
Hvað á að gera ef þú fær brottvísunar- eða frávísunarfyrirskipun á Íslandi
- Áfrýjaðu innan 15 daga — þú færð fría lögfræðiráðgjöf.
- Ef þú óttast ofsóknir í heimalandi þínu, beittu non-refoulement sem vörn.
- Hafðu samband við Rauða krossinn á Íslandi eða UNHCR fyrir stuðning.
Hvað áttu EKKI að gera?
- Ekki missa af 15 daga áfrýjunarfresti — honum er strangt fylgt.
- Ekki yfirgefa Ísland sjálfviljugur ef þú ætlar að áfrýja — vertu áfram og nýttu áfrýjunarréttinn.
Um Réttindi innflytjenda
Ef þú býrð á Íslandi á vegabréfsáritun eru réttindi þín samkvæmt Útlendingalögum (Lög nr. 80/2016). EES/EFTA- og Norðurlandabúar geta búið og unnið án leyfis, en EES-borgarar skrá sig eftir 3 mánuði. Þeir sem ekki eru EES-borgarar þurfa dvalarleyfi og atvinnuleyfi sem vinnuveitandi sækir um samkvæmt Lögum um atvinnuréttindi útlendinga (Lög nr. 97/2002). Fjölskyldusameining krefst lágmarkstekna og húsnæðis. Hæli fer samkvæmt Lögum um alþjóðlega vernd (Lög nr. 121/2020), með áfrýjun til Kærunefndar útlendingamála. Ríkisborgararéttur samkvæmt Lögum nr. 100/1952 krefst yfirleitt 7 ára búsetu.
Algengar spurningar
Get ég áfrýjað brottvísunarfyrirskipun á Íslandi?
Já, innan 15 daga frá tilkynningu, til Kærunefndar útlendingamála. Frí lögfræðiráðgjöf er sjálfvirkt skipuð. Brottvísun er stöðvuð (sjálfvirk frestandi áhrif) á meðan áfrýjun stendur fyrir handhafa dvalarleyfis/ótímabundins dvalarleyfis, skráða EES/EFTA-borgara og norræna ríkisborgara sem hafa búið 3+ mánuði.
Hvað er non-refoulement á Íslandi?
Regla í Útlendingalögum (Lögum nr. 80/2016) um að þú verðir ekki sendur til baka til lands þar sem þú stendur frammi fyrir dauðarefsingu, pyndingum, ómannlegri meðferð eða alvarlegum skaða vegna vopnaðra átaka. Beittu henni í áfrýjun þinni. Hagsmunir barna sem koma við sögu verða einnig að fá sérstaka athygli.
Hversu lengi varir íslenskt endurkomubann?
Lágmark 2 ár; getur verið ævilangt eftir aðstæðum. Ekki yfirgefa Ísland sjálfviljugur ef þú ætlar að áfrýja — vertu áfram og nýttu áfrýjunarréttinn. Hafðu samband við Rauða krossinn á Íslandi eða UNHCR fyrir stuðning og notaðu fríu lögfræðiráðgjöfina sem yfirvöld skipa.
What is the vernd gegn brottvísun right in Ísland?
Íslensk lög veita vernd gegn handahófskenndri brottvísun:Non-refoulement: Þú verður ekki sendur til baka til lands þar sem þú stendur frammi fyrir dauðarefsingu, pyndingum, ómannlegri meðferð eða alvarlegum skaða vegna vopnaðra átaka.Endurkomubann: Lágmark 2 ár; getur verið ævilangt eftir aðstæðum.Áfrýjunarréttur:15 daga frestur frá tilkynningu um brottvísunarákvörðun.Áfrýjanir fara til Kærunefndar útlendingamála.Sjálfvirk frestandi áhrif (brottvísun stöðvuð á meðan áfrýjun stendur) fyrir: handhafa dvalarleyfis/ótímabundins dvalarleyfis, skráða EES/EFTA-borgara og norræna ríkisborgara sem...
Hvenær á það við — vernd gegn brottvísun?
Þú hefur fengið fyrirskipun um brottvísun eða frávísun frá íslenskum yfirvöldum.
Hvað á ég að gera ef íslensk yfirvöld hafa fyrirskipað brottvísun mína eða frávísun?
Áfrýjaðu innan 15 daga — þú færð fría lögfræðiráðgjöf.Ef þú óttast ofsóknir í heimalandi þínu, beittu non-refoulement sem vörn.Hafðu samband við Rauða krossinn á Íslandi eða UNHCR fyrir stuðning.
Hvað áttu EKKI að gera — vernd gegn brottvísun?
Ekki missa af 15 daga áfrýjunarfresti — honum er strangt fylgt.Ekki yfirgefa Ísland sjálfviljugur ef þú ætlar að áfrýja — vertu áfram og nýttu áfrýjunarréttinn.