EES/Norðurlandabúar á Íslandi (2026)
Um þessa grein
Byggt á lögum frá Alþingi, reglugerðum og opinberum leiðbeiningum. Skrifað á einföldu máli til almenns skilnings — þetta er fræðsluefni, ekki lögfræðiráðgjöf. Ritstjórnarreglur okkar
Í hverju felst þessi réttur?
EES/EFTA- og norrænir ríkisborgarar njóta sérstakra réttinda á Íslandi:
Norrænir ríkisborgarar (Danmörk, Finnland, Noregur, Svíþjóð):
- Ekkert atvinnuleyfi eða dvalarleyfi krafist.
- Verður að tilkynna um breytingu á heimilisfangi innan 1 viku frá komu hjá Þjóðskrá eða viðkomandi sveitarfélagi.
- Ekkert vegabréf krafist fyrir ferðir milli Norðurlanda.
Aðrir EES/EFTA-borgarar:
- Ekkert atvinnuleyfi krafist.
- Mega búa og vinna í allt að 3 mánuði án skráningar.
- Verður að skrá sig hjá Þjóðskrá ef dvöl er lengri en 3 mánuðir (afgreitt innan 10 virkra daga).
- Ótímabundið dvalarleyfi: Eftir 5 samfelld ár löglegrar búsetu.
Fjölskyldumeðlimir EES/EFTA-borgara geta sótt um dvalarskírteini óháð eigin ríkisfangi.
Hvenær á það við?
- Þú ert ríkisborgari EES-, EFTA- eða norræns lands sem flytur til eða heimsækir Ísland.
Hvað á að gera ef þú ert EES- eða norrænn ríkisborgari sem flytur til Íslands
- Norðurlandabúar: Tilkynntu heimilisfang þitt innan 1 viku hjá Þjóðskrá.
- Aðrir EES/EFTA-borgarar: Skráðu þig hjá Þjóðskrá ef dvöl er lengri en 3 mánuðir.
- Skráning veitir lögheimili og íslenska kennitölu.
Hvað áttu EKKI að gera?
- Ekki sleppa skráningu — hún er nauðsynleg fyrir aðgang að félagslegri þjónustu, bankaviðskiptum og annarri grunnþjónustu.
Um Réttindi innflytjenda
Ef þú býrð á Íslandi á vegabréfsáritun eru réttindi þín samkvæmt Útlendingalögum (Lög nr. 80/2016). EES/EFTA- og Norðurlandabúar geta búið og unnið án leyfis, en EES-borgarar skrá sig eftir 3 mánuði. Þeir sem ekki eru EES-borgarar þurfa dvalarleyfi og atvinnuleyfi sem vinnuveitandi sækir um samkvæmt Lögum um atvinnuréttindi útlendinga (Lög nr. 97/2002). Fjölskyldusameining krefst lágmarkstekna og húsnæðis. Hæli fer samkvæmt Lögum um alþjóðlega vernd (Lög nr. 121/2020), með áfrýjun til Kærunefndar útlendingamála. Ríkisborgararéttur samkvæmt Lögum nr. 100/1952 krefst yfirleitt 7 ára búsetu.
Algengar spurningar
Þurfa norrænir ríkisborgarar að skrá sig á Íslandi?
Já, þrátt fyrir að ekkert atvinnu- eða dvalarleyfi sé krafist. Tilkynntu breytingu á heimilisfangi innan 1 viku frá komu hjá Þjóðskrá eða viðkomandi sveitarfélagi samkvæmt Norræna passasamningnum (1966). Ekkert vegabréf er krafist fyrir ferðir milli Norðurlanda. Skráning veitir þér kennitölu (íslenskt auðkenningarnúmer) og lögheimili.
Hvenær verða aðrir EES/EFTA-borgarar að skrá sig á Íslandi?
Ef dvöl er lengri en 3 mánuðir. Þú getur búið og unnið í allt að 3 mánuði án skráningar, en eftir það verður þú að skrá þig hjá Þjóðskrá. Skráning er afgreidd innan 10 virkra daga og veitir þér lögheimili og kennitölu — krafist fyrir félagslega þjónustu, bankaviðskipti og heilbrigðisþjónustu.
Hvenær fær EES-borgari ótímabundið dvalarleyfi á Íslandi?
Eftir 5 samfelld ár löglegrar búsetu. Fjölskyldumeðlimir EES/EFTA-borgara geta sótt um dvalarskírteini óháð eigin ríkisfangi. Að sleppa skráningu er algengasta mistökin — án hennar verður aðgangur að daglegri þjónustu ómögulegur.
What is the ees/norðurlandabúar right in Ísland?
EES/EFTA- og norrænir ríkisborgarar njóta sérstakra réttinda á Íslandi:Norrænir ríkisborgarar (Danmörk, Finnland, Noregur, Svíþjóð):Ekkert atvinnuleyfi eða dvalarleyfi krafist.Verður að tilkynna um breytingu á heimilisfangi innan 1 viku frá komu hjá Þjóðskrá eða viðkomandi sveitarfélagi.Ekkert vegabréf krafist fyrir ferðir milli Norðurlanda.Aðrir EES/EFTA-borgarar:Ekkert atvinnuleyfi krafist.Mega búa og vinna í allt að 3 mánuði án skráningar.Verður að skrá sig hjá Þjóðskrá ef dvöl er lengri en 3 mánuðir (afgreitt innan 10 virkra daga).Ótímabundið dvalarleyfi: Eftir 5 samfelld ár löglegrar...
Hvenær á það við — ees/norðurlandabúar?
Þú ert ríkisborgari EES-, EFTA- eða norræns lands sem flytur til eða heimsækir Ísland.
Hvað á ég að gera til að skrá mig og koma á réttindum mínum sem EES- eða norrænn ríkisborgari á Íslandi?
Norðurlandabúar: Tilkynntu heimilisfang þitt innan 1 viku hjá Þjóðskrá.Aðrir EES/EFTA-borgarar: Skráðu þig hjá Þjóðskrá ef dvöl er lengri en 3 mánuðir.Skráning veitir lögheimili og íslenska kennitölu.
Hvað áttu EKKI að gera — ees/norðurlandabúar?
Ekki sleppa skráningu — hún er nauðsynleg fyrir aðgang að félagslegri þjónustu, bankaviðskiptum og annarri grunnþjónustu.